حقوق شهروندی در فرآیند کشف جرم

نوع مقاله : عنوان و چکیده و متن مقاله

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی

2 دانشجوی دکترای حقوق خصوصی دانشگاه تهران

چکیده

دستیابی به هدف اصلی حقوق کیفری که مبارزه علیه بزهکاری و حفظ نظم و امنیت و آسایش افراد جامعه است، بدون شناسایی و کشف جرم با استفاده از روش‌های نوین علمی ممکن نیست. به موجب بند 1 ماده 15 قانون آیین دادرسی کیفری، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در مقام ضابط دادگستری، تحت نظارت و تعلیمات مقام قضایی، در کشف جرایم و بازجویی مقدماتی و حفظ آثار و دلایل جرم و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم، به موجب قانون اقدام می‌کند و چرخ‌های عدالت کیفری را به حرکت در آورده و مبارزة عملی با جرم و مجرمان را تحقق می‌بخشد. متهم در یک نگاه کلی و جامعه شناسانه کسی است که گمان می‌رود هنجارهای اجتماعی را زیر پا گذاشته و به حقوق دیگران تعرض کرده است؛ اعم از اینکه حق شخص خاصی را نادیده گرفته یا اینکه حقوق عموم جامعه را پایمال کرده باشد. چنین فردی وقتی وارد فرآیند کیفری می‌شود، انتظار دارد پلیس حقوق او را مراعات کند. در واقع، آنچه در کشف جرم و تحقیقات مقدماتی مدنظر پلیس است، یافتن حقیقت بوده و لازمة آن این است که دلایل بیگناهی متهم نیز جمع آوریشود. کشف جرایم باید به گونه ای باشد که علاوه برتأمین منافع جامعه، شهروند بی گناه را در اثبات بیگناهی اش یاری کند. این مهم برآورده نمی‌شود، مگر اینکه حقوق متهم در جریان کشف جرم و تحقیقات مقدماتی رعایت شود. این حق متهم است که بداند در مرحلة کشف جرم و تحقیقات مقدماتی چه حقوقی دارد. باید به متهم اطمینان بدهیم که حقوق او در نظام قضایی رعایت می‌شود و نقض آن دارای ضمانت اجرای کافی است و بالاخره باید او را آگاه کنیم که اگر این حقوق مورد تعرض هر یک از عوامل و ضابطان دستگاه قضایی از جمله نیروهای پلیس قرار گرفت، برای جبران خسارات وارده و اعادة حیثیت خود چه کند و شکایت به کجا و نزد چه مقامی ببرد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

.

نویسندگان [English]

  • . . 1
  • . . 2