تحولات حقوق نظامی متاثر از منشور حقوق شهروندی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری‌ گروه حقوق ‌جزاوجرم‌شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

2 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه علوم انتظامی امین. تهران، ایران

3 استادیار گروه حقوق ‌جزاوجرم‌شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

چکیده

هدف: حقوق جزای نظامی هنگامی‌که با آموزه‌های نوین حقوق شهروندی برخورد می‌کند، وجوه افتراق و اشتراک متعددی میان این دو حوزه پدیدار می‌شود که پرداختن به آن از نظر علمی دارای اهمیت است. ازآنجایی‌که ضابطان دادگستری به‌ویژه مأموران ناجا یکی از مشمولین اصلی حقوق نظامی به شمار می‌آیند و از سویی به‌عنوان بازوان اجرایی حقوق عامه با آموزه‌های حقوق شهروندی ارتباط پیدا می‌کنند، جهت تبیین حقوق و تکالیف آنان در چارچوب منشور، اقتضا دارد بایسته‌های حقوق شهروندی نسبت به حقوق نظامی مورد سنجش قرار گیرد.
روش: روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی - تحلیلی است که اطلاعات اولیه از طریق کتابخانه‌ای گردآوردی شده است. پس از تحلیل داده‌های اولیه نتایج حاصل از مطالعه نظری در مباحث حقوق شهروندی و حقوق نظامی به‌دست‌آمده است.
یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش حکایت از آن دارد که حقوق نظامی همواره تحت تأثیر آموزه‌های حقوق شهروندی قرار داشته است، بر این اساس با تلفیق بایسته‌ها و الزامات حقوق شهروندی نسبت به حقوق نظامی مشاهده می‌شود در برخی موارد بین این دو حوزه اشتراک‌ها و پیوندهایی وجود داشته و در برخی موارد تضادها و تزاحم‌هایی دیده می‌شود.
نتیجه‌گیری: اگرچه تحولات صورت گرفته در قوانین موضوعه، به نفع آموزه‌های حقوق شهروندی بوده و در این رابطه تدوین منشور حقوق شهروندی نهاد ریاست جمهوری و برخی قوانین مرتبط نیز بر حقوق نظامی تأثیر داشته، لکن شایسته است حقوق نظامی نیز در این حوزه بیشتر موردتوجه قانونگذار قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Developments in military law affected by the Charter of Civil Rights

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hussain Amiri 1
  • Muhammad Barani 2
  • Shahrdad darabi 3
1 . PhD Candidate in Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University (Qom Branch). Email: mh.amiri1356@gmail.com
2 . Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Amin Police University (Corresponding Author). Email: Barani.afarid2@gmail.com
3 اAssistant Professor, Islamic Azad University, Qom Branch.
چکیده [English]

Background and objective: Military law is one of the most important and controversial trends in the field of criminal law compared to the teachings of civil rights. When military criminal law faces the new teachings of civil law, many differences and commonalities emerge between the two areas, which are scientifically important to address. Since judicial officers, especially I. R. I. Police officers, are one of the main subjects of military law and on the other hand, as the executive arms of public law, they are related to the teachings of civil rights, in order to explain their rights and duties within the framework of the charter, civil rights requirements are required to be evaluated.
Methods: The research method in this research is descriptive-analytical in which the initial data has been collected through libraries. After analyzing the initial data, the results of the theoretical study on the issues of civil rights and military law have been obtained.
Findings: The findings of this study indicate that military law has always been influenced by the teachings of civil rights. Accordingly, by combining the requirements of civil rights with military rights, there are similarities and connections between these two areas in some cases, and there are contradictions and conflicts in the others.
Results: Although the changes in the relevant laws are in favor of the teachings of civil rights, and in this regard, the development of the Charter of Civil Rights of the Presidential Institution and some related laws have also affected military law, military law should be given more attention by the legislature.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • military law
  • judicial officers
  • Teachings of civil rights
  • charter of civil rights
  1. الهی منش، محمدرضا؛ مرادی اوجقاز، محسن. (1393). تبلور حقوق شهروندی در فرآیند دادرسی کیفری. فصلنامه قضاوت، 14(80). 58-83.

http://www.ghazavat.org/article_33828.html

  1. النقی‌پور، رسول؛ علیزاده، اکبر. (1392). حقوق شهروندی اصحاب دعوای دعوی کیفری. انتشارات فانار. چاپ اول.
  2. احمدی طباطبایی، محمدرضا. (1388). حقوق شهروندی با تأکید بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه خط اول، رهیافت انقلاب اسلامی، 3(8). 3-18.

http://www.rahyaftjournal.ir/

  1. اژدری، ایوب؛ اسدی کشکولی، اسد؛ بیرجندی، فاطمه. (1398). بایدها و نبایدهای رفتار پلیس در حفظ و ارتقای حقوق شهروندی در جمهوری اسلامی ایران. ماهنامه آفاق علوم انسانی، (27). 19-38. http://pazhouheshha.ir/List.aspx?volume=9040
  2. اسکندری، مصطفی. (1389). ماهیت و اهمیت حریم خصوصی. فصلنامه حکومت اسلامی، 15(58). 147-173.

http://www.rcipt.ir/index.aspx?siteid=1&fkeyid=&siteid=1&pageid=142&p=1&g=110&showitem=890

  1. اسمعیل پور، حامد؛ شریعت باقری، محمدجواد. (1393). کاوش در مفهوم و جایگاه حق آزادی و امنیت شخصی. مجله حقوقی دادگستری، 78(86). 7-33.

http://www.jlj.ir/article_11315.html

  1. باری، مجتبی. (1398). حقوق جزای نظامی. دادستان. چاپ اول.
  2. تقی پور، سیروس. (1390). حقوق شهروندی و قوه قضاییه. ماهنامه دادرسی، 15(89). 34-38.  http://www.imj.ir
  3. جاوید، محمدجواد. (1392). نظریه نسبیت در حقوق شهروندی و حقوق طبیعی بشر. مجله حقوق بشر، 8(2). 59-84.

http://humanrights.mofidu.ac.ir/article_33408.html

  1. جاوید، محمدجواد؛ صادقی، محمد؛ شفیع­زاده خولنجانی، مصطفی. (1391). نسبت تکالیف طبیعی و تکالیف شهروندی. فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، 17(59). 83-116.   http://jlviews.ujsas.ac.ir/article-1-60-fa.html
  2. حمیدی، فرهاد. (1395). بررسی تأثیرپذیری حقوق ایران از حقوق بشر بین‌الملل با تأکید بر حق آزادی و امنیت شخصی [پایان‌نامه کارشناسی ارشد]، پردیس البرز دانشگاه تهران.
  3. خالقی، علی. (1397). تقریرات درس آیین دادرسی کیفری(کارشناسی ارشد). دانشگاه تهران.
  4. زارع، بهروز؛ خداکرمی، نبی. (1398). بررسی حق دادخواهی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. پنجمین همایش ملی حقوق. دانشگاه آزاد اسلامی. واحد میبد.

https://www.callforpapers.ir/17887

  1. طباطبایی موتمنی، منوچهر.(1390). آزادی‌های عمومی و حقوق بشر. انتشارات دانشگاه تهران.
  2. عزیزی فرد، مهدی. (1396). مبانی حقوق شهروندی در نظام جمهوری اسلامی ایران. دادگستر. چاپ اول.
  3. علی­دوستی، ناصر. (1388). پلیس و آموزش حقوق شهروندی. فصلنامه مطالعات راهبردی، 12(44). 47-71.

http://quarterly.risstudies.org/article_911.html

  1. غلامی، حسین. (1392). حقوق جزای نظامی-تطبیقی. نشر میزان. چاپ اول.
  2. کبریا، بهدین؛ حبیب­زاده، اصحاب؛ دهقان، سیدمصطفی؛ بهروز، سروش.(1388). نقش ناجا در تحقق حقوق شهروندی. نشریه نظم و امنیت انتظامی، 2(2). 157-188.

http://www.osra.jrl.police.ir/

  1. مقیمی، مهدی؛ کبریا، بهدین. (1393). پلیس و حقوق شهروندی. دانشگاه علوم انتظامی چاپ اول. تهران.
  2. لاریجانی، محمدجواد؛ غریب آبادی، کاظم. (1398). موازین حقوق بشری در قوانین کیفری جمهوری اسلامی ایران. انتشارات دانشگاه علوم قضایی ایران. چاپ اول تهران.
  3. مؤذن­زادگان، حسنعلی. (1396). تقریرات درس آیین دادرسی کیفری (کارشناسی ارشد). دانشگاه علامه طباطبایی(ره). تهران.
  4. مهرآبادی، سیدمحراب؛ میرزایی، امین. (1400). مبدا و منشاء دادرسی عادلانه در نیروهای مسلح. مطالعات حقوق، 1(48). 257-283.

www.sciencejournals.ir/publications.aspx?pid=12

  1. نایب‌پور، محمد؛ ویسیان، محمد؛ اصغری، آزاد؛ محمدی‌حمیدی، سمیه. (1393). نقش پلیس در احساس امنیت اجتماعی پایدار (مطالعه موردی: شهر دهکلان). پژوهش­نامه جغرافیای انتظامی، 2(8). 77-96.

http://pogra.jrl.police.ir/article_9664.html

  1. یزدانیان، محمدرضا. (1390). قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح در نظم حقوقی کنونی. نشر میزان. چاپ دوم. تهران.

قوانین و مقررات

  1. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. (1358). مجلس شورای اسلامی.
  2. قانون جرائم نیروهای مسلح. (1382). مجلس شورای اسلامی.
  3. قانون احزاب و فعالیت‌های سیاسی. (1360). مجلس شورای اسلامی.
  4. قانون دسترسی آزاد به اطلاعات. (1387). مجلس شورای اسلامی.
  5. قانون نظام صنفی. (1382). مجلس شورای اسلامی.
  6. قانون آیین دادرسی کیفری. (1392). مجلس شورای اسلامی.
  7. قانون احترام به حقوق شهروندی و حفظ آزادی‌های مشروع. (1382). مجلس شورای اسلامی.
  8. منشور حقوق شهروندی جمهوری اسلامی ایران. (1395). معاونت حقوقی ریاست جمهوری اسلامی ایران.
  9. سند تحول قضایی. (1399). قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران.