مطالعه تطبیقی فعل زیانبار پلیس در تحقق مسئولیت مدنی پلیس ناشی از نقض حقوق شهروندی در حقوق ایران و کامن لا

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران؛

2 استادیار گروه حقوق، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: پلیس به‌عنوان بازوی اجرایی حکومت و یک نهاد تأثیرگذار در حیطه حقوق شهروندی، در راستای انجام تکالیف قانونی خود به حقوق شهروندان توجه دارد و نباید با توجیه برقراری امنیت، تعهداتش در برابر شهروندان که همان حمایت از حقوق و آزادی‌های آن‌ها است را نادیده بگیرد؛ چون ممکن است برای مأمور یا نهاد پلیس مسئولیت مدنی متأثر از فعل زیانبار در اقدامات پلیسی ایجاد نماید. بنابراین، این تحقیق قصد دارد فعل زیانبار پلیس را از حیث نقض حقوق شهروندی در حقوق ایران و کامن ­لا مورد بررسی و تبیین قرار دهد.
روش: تحقیق حاضر به جهت ماهیت، کاربردی است و به روش تحلیل محتوای کیفی از نوع عرفی و با بهره‌گیری از منابع مرتبط با حقوق ایران و نظام حقوقی کامن­لا که در حد اشباع نظری به شیوه هدفمند انتخاب شده بودند، انجام شد و از آنجا که تحقیق کیفی بود یافته ­ها به شیوه ارائه متن تحلیل شد.
یافته­ ها: یافته ­ها نشان دادند که هر دو نظام حقوقی مورد مطالعه این پژوهش در کنار دیگر ارکان مسئولیت مدنی، شرط فعل زیانبار را از ضروریات تحقق و شکل­ گیری مسئولیت مدنی پلیس در نقض حقوق شهروندی دانستند.
نتیجه­ گیری: بر مبنای یافته، تقصیر بیش از هر چیز دیگر در تحقق شرط فعل زیانبار جلوه­ گری کرده است و در این میان تقصیر از حیث نوع فعل، تقصیر از حیث عنصر روانی فعل زیانبار، از جمله مواردی بودند که در نقض حقوق شهروندان تأثیر داشتند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Harmful Act of the Police in Fulfilling the Civil Liability of the Police Due to the Violation of Civil Rights in the Laws of Iran and the Common Law

نویسندگان [English]

  • Seyyed Mohammad Hashemi 1
  • Bakhtiar Abbaslou 2
  • Sam SavadKouhi 2
1 PhD Candidate in Private Law, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor in Law, Tehran Central Branch, Islamic Azad University,
چکیده [English]

Background and objectives: The police, as the executive arm of the government and an influential institution in the field of civil rights, pay attention to the rights of citizens in order to fulfill their legal duties and should not justify their obligations to citizens, which is to protect their rights and freedoms; Because it may create civil liability for the police officer or institution affected by the harmful act in police actions. Therefore, this study intends to examine and explain the harmful act of the police in terms of violation of civil rights in the law of Iran and Common Law.
Methodology: The present study is of an applied research type in terms of its nature and was conducted by qualitative content analysis of the conventional type and using sources related to Iranian law and the common law legal system, which were purposefully selected in a theoretically saturated manner, and since the research was qualitative, the findings were analyzed by text presentation.
Findings: The findings showed that both legal systems studied in this research, along with other pillars of civil liability, considered the condition of harmful action as a necessity for the realization and formation of police civil liability in violation of civil rights.
Results: According to the findings, guilt has manifested itself more than anything else in fulfilling the condition of a harmful act, and among them, guilt in terms of the type of act, and guilt in terms of the psychological element of the harmful act were among the cases that affected citizens' rights.
Keywords: Police, Civil Liability, Harmful Acts, Citizenship Rights, Common Laws, Fault.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Police
  • civil liability
  • Harmful Acts
  • citizenship rights
  • Common Laws
  • fault
  • اصلانی، حمیدرضا. (1384). مفهوم و جایگاه تقصیر در مسئولیت مدنی قهری و قراردادی. فصلنامه آموزه­های حقوق کیفری، 5(6-7): 51-94. قابل بازیابی از

http://ensani.ir/fa/article/189083

  • افضلی حسینی، عهدیه السادات؛ امیرمحمدی، محمدرضا؛ احمد پور، ایوب. (1393). مسئولیت مدنی تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان مواد خوراکی معیوب در حقوق ایران. مجله حقوق خصوصی، 11(1): 1-21. قابل بازیابی از

http://ensani.ir/fa/article/335458

  • اژدری، ایوب؛ اسدی کشکولی، اسد؛ بیرجندی، فاطمه. (1398). بایدها و نبایدهای رفتار پلیس در حفظ و ارتقای حقوق شهروندی در جمهوری اسلامی ایران. ماهنامه آفاق علوم انسانی، 1(27): 19-36. قابل بازیابی از

https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1497397

  • ایمان، محمدتقی؛ نوشادی، محمود رضا. (1390). تحلیل محتوای کیفی. فصلنامه عیار پژوهش در علوم انسانی، 3(2): 44-15. قابل بازیابی از:

http://ensani.ir/fa/article/306236

  • دلاور، علی. (1390). مبانی نظری و علمی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. چاپ نهم، تهران: انتشارات رشد.
  • دهقانی، محمد. (1390). مسئولیت مدنی پلیس در قبال نقض حقوق شهروندان، پایان­نامه کارشناسی ارشد، حقوق خصوصی، تبریز، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه تبریز.
  • رضوی، محمد. (1391). پلیس و استانداردهای حقوق شهروندی. چاپ اول، تهران: دانشگاه علوم انتظامی امین.
  • شعاریان، ابراهیم؛ جباری، منصور. (1389). مسئولیت مدنی پلیس. چاپ اول، تبریز: نشر فروزش.
  • صفایی، سید حسین؛ رحیمی، حبیب‌الله. (1397). مسئولیت مدنی. ویراست سوم. تهران: سمت.
  • طاهری، حبیب‌الله. (1396). حقوق مدنی. جلد دوم و چهارم، قم: دفتر نشر اسلامی.
  • عباسلو، بختیار. (1397). مسئولیت مدنی: با نگرش تطبیقی. چاپ سوم، تهران: میزان.
  • قاسم زاده، سید مرتضی. (1395). الزام‌ها و مسئولیت مدنی بدون قرارداد. تهران: میزان.
  • کاتوزیان، ناصر. (1398). مقدمه علم حقوق. تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • گلدوزیان، ایرج. (1393). ادله اثبات دعوی. چاپ پنجم، تهران: میزان.
  • گلدوزیان، ایرج. (1398). محشای قانون مجازات اسلامی. چاپ هفتم، تهران: مجد.
  • مارشال، کاترین؛ راسمن، گرچن. (1390). روش تحقیق کیفی. ترجمه: پارسائیان، علی و اعرابی، سید محمد. چاپ چهارم، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
  • ملک زاده، سلیمان. (1389). مسئولیت مدنی مبتنی بر تقصیر پلیس. پایان­نامه کارشناسی ارشد، حقوق خصوصی، تهران، دانشکده علوم سیاسی و حقوق، دانشگاه تهران.
  • هاشمی، سیدمحمد. (1396). مسئولیت مدنی پلیس ناشی از ارتکاب فعل زیانبار و ترک فعل (با تأکید بر پلیس راهور). فصلنامه پژوهش‌های دانش انتظامی، 19(1): 67-101. قابل بازیابی از:  http://ensani.ir/fa/article/370001
  • هاشمی، سیدمحمد؛ عباسلو، بختیار و سوادکوهی، سام. (1398). رابطه سببیت در مسئولیت مدنی پلیس در نقض حقوق شهروندی. فصلنامه پژوهش‌های دانش انتظامی، 21(4): 240-211. قابل بازیابی از:

http://pok.jrl.police.ir/article_94731.html

  • Benditt, Theodore M. (1982). Liability for Failing to Rescue. Law and Philosophy,1,391-418, At Retrieved:

https://doi.org/10.1007/BF00231222.

  • Coderch, Pablo Salvador; Nuno, Garoupa & Carlos Gómez-Ligüerre .(2009). Scope of Liability: The Vanishing Distinction between Negligence and Strict Liability. Texas A & M Law Scholarship,28(3), 257-287 At Retrieved:

https://scholarship.law.tamu.edu/facscholar/642.

  • Elliott, Catherine & Quinn, Frances. (2014). Criminal Law. 10thed, Pearson, UK.
  • Harpwood, Vivienne. (2017). Principles of Tort Law. Revised, Cavendish Publishing, London.
  • Horsey, Kirsty & Rackley, Erika. (2019). Tort Law. 6th Edition,Oxford Press, London.
  • Kunnecke, Martina.(2017). Tradition and Change in Administrative Law. Springer, UK.
  • Lincoln, Y.S. & Guba, E. G. (2015). Naturalistic Inquiry. Sage Publications Inc, US.
  • Martin, Elizabeth A. (2015). A Dictionary of Law. 5thed, Oxford University Press, UK.
  • Parent, Rick& Verdun-Jones, Simon. (2017). Civil Liability and the Police Use of Force in Canada. Law Enforcement ExecutiveForum, Macomb, Western Illinois University. At Retrieved: https://jibc.arcabc.ca//datastream/PDF
  • Roberg, R.; Novak, K.; Cordner, G. & Smith, B. (2015). Police & Society. 6thed, Oxford University Press, UK.
  • Shircore, Mandy. (2010). Police Liability for Negligent Investigations: When Will a Duty of Care Arise?, Deakin Law Review, 11(1),33-62. At Retrieved:

https://doi.org/10.21153/dlr2010/art226 .

  • Steele, Jenny. (2017). Tort Law (Text, Cases and Materials). 4thed, Oxford University Press, UK.