تحلیل جرم شناختی عوامل مؤثر بر پدیده سرقت‌ خرد در شهر همدان

نوع مقاله : مقاله مستخرج از طرح پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا

2 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه‌درسی، دانشگاه بوعلی‌سینا.

3 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشگاه علامه طباطبایی.

4 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: پدیده سرقت به­ عنوان یک عمل مجرمانه یکی از معضلات عمده جوامع بشری است که در این میان سرقت­ های خرد در مقایسه با سایر سرقت­ ها دارای فراوانی قابل توجهی می­ باشند. از این رو پلیس همواره به دنبال راهی بوده تا با شناخت عوامل اجتماعی ارتکاب به سرقت، راهکار هدفمندی جهت مقابله با آن ارائه کند. از این رو پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر پدیده سرقت خرد در شهر همدان انجام پذیرفت.
روش تحقیق: در این پژوهش، از روش توصیفی از نوع پیمایشی استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش، شامل سارقین دستگیر شده توسط آگاهی ف.ا.ا همدان می­ باشند که از طریق نمونه­ گیری در دسترس و کل شماری همه 76 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردیدند. ابزار جمع­ آوری داده­ ها پرسشنامه محقق­ ساخته بود که روایی آن به روش محتوایی و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ 92/0 محاسبه گردید. جهت تحلیل داده­ ها نیز از شاخص­های آمار توصیفی و استنباطی نظیر؛ میانگین، آزمون کالموگرف-اسمیرنوف، آزمون‌ T  تک گروهی و فریدمن استفاده شده است.
یافته­ ها و نتایج: یافته­ ها نشان داد مهم­ترین عوامل موثر بر سرقت عبارتنداز؛ بی­نظمی فیزیکی با میانگین 92/38، کنترل اجتماعی 02/26، همنشینی با افراد خلافکار 19/21، دینداری 57/40 و آنومی (بی­ هنجاری) 42/18. بدین صورت که میانگین بی­ نظمی فیزیکی و کنترل اجتماعی براساس داده­ ها معنی­ دار نمی­ باشد و با توجه به مقایسه میانگین مشخص شد متغیرهای مذکور به اندازه­ای نبوده که مانع از سرقت سارقان باشد. اما نتایج متغیرهای همنشینی با افراد خلافکار و میزان دینداری معنی­ دار می­ باشد لذا تاثیرگذاری آن­ها تبیین شد و در نهایت تصریح گردید میانگین آنومی بیشتر از میانگین بوده و سارقان آنومی بالایی جهت اقدام به سرقت گزارش کرده­ اند.
نتیجه­ گیری: بنابراین از آنجا که عوامل موثر احصاء شده باعث ایجاد انگیزه و کشش مجرمانه در فرد می­شوند، شناخت دلایل ارتکاب سرقت می­ تواند در وهلة اول به پیشگیری از سرقت کمک نموده و در وهلة دوم، با ارائه مجموعه آموزش­ ها و آگاهی­ سازی اجتماعی و برنامه­ ریزی و طراحی صحیح شهری براساس نتایج بی­ن ظمی فیزیکی و کنترل اجتماعی، موجب منفعل­ سازی کانون­ های جرم خیز شده و اقدامات پلیس را مؤثر گرداند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Sociological study of the factors affecting the phenomenon of petty theft in the city of Hamadan

نویسندگان [English]

  • Ayatollah Fathi 1
  • saeid sharifirahnmo 2
  • majid sharifirahnmo 3
  • sohila hossenpour 4
1 Research Assistant Professor in I. R. I. Institute of Law Enforcement and Social Studies. Email: a.fathi64@gmail.com
2 PhD Candidate in Curriculum Studies, Bu Ali Sina University (Corresponding Author). Email: rahnmo.70sh@gmail.com
3 PhD Candidate in Curriculum Studies, Allameh Tabatabai University. Email: m.sharifirahnmo.70@gmail.com
4 . Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran. Email: shosainpour2014@gmail.com
چکیده [English]

Background and objective: The phenomenon of theft as a criminal act is one of the major problems of human societies, among which petty theft has a significant frequency compared to other thefts. The police have always been looking for a way to identify the social factors of committing theft and provide a targeted solution to combat it. Therefore, the present study was conducted to identify the factors affecting the phenomenon of petty theft in the city of Hamadan.
Methods: In this research, a descriptive survey method has been used. The statistical population of this study includes thieves arrested by the Criminal Investigations Police of Hamadan Law Enforcement Command, who were selected through available sampling and a total of 76 individuals were selected as a sample. The data collection tool is a researcher-made questionnaire. Descriptive and inferential statistical indicators have been used to analyze the data.
Findings: Findings showed the most important factors affecting theft are physical disorder, social control, relationship with delinquents, religiosity and anomie. Thus, the mean of physical disorder and social control based on the data was not significant, and according to the comparison of the means, it was found that the mentioned variables were not enough to prevent theft by thieves. But the results of the variables of the relationship with delinquents and the degree of religiosity are significant.
Results: Understanding the reasons for committing theft in the first place helps to prevent theft and in the second place, by providing a set of education and social awareness and proper urban planning and design based on the results of physical disorder and social control, lead to the incapacitation of crime centers and make the police actions effective.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • criminology
  • Factors
  • Petty theft
  • Hamedan
  1. احمدی، حبیب. (1389). جامعه‌شناسی انحراف­ها. انتشارات سمت.
  2. اصانلو، علی؛ بیات، ناصر؛ زیدی­زاده، غلامرضا. (1399). چالش­های تعاملی پلیس و شهرداری در پیشگیری اجتماعی از سرقت منزل، انتظام اجتماعی، ۱۲(2)، 173-196.

http://sopra.jrl.police.ir/article_94364.html

  1. بنی اسد، زیبا؛ براتی مصلح، محمدسعید ؛ عمرانی­نژاد، فاطمه.(1394). بررسی علل افزایش سرقت به عنف (مطالعه موردی‌شهرستان‌بندرعباس). مطالعات‌امنیت‌اجتماعی، 6(41)،47-82. http://sss.jrl.police.ir/article_11942.html
  2. بوسار، اندرو. (1375). بزهکاری بین‌المللی. ترجمه نگار رخشانی، انتشارات گنج دانش
  3. بهرامی، مهدی. (1392). بررسی علل و عوامل اجتماعی مؤثر بر سرقت‌های خرد در شهرستان بندرعباس. دانش انتظامی هرمزگان، 3(6)،64-96.

http://hormozgan.jrl.police.ir/article_13961.html

  1. بیات، بهرام. (1394). فراتحلیل آسیب­های اجتماعی. معاونت اجتماعی ناجا.
  2. پور غلامی سروندانی، محمدرضا؛ خرم­رودی، اصغر؛ میرشکاران، یحیی؛ جواد، کیانی. (1396). تحلیل عوامل اجتماعی و جغرافیایی مؤثر بر پدیده سرقت در شهرستان بندرعباس، انتظام اجتماعی، ۱۰(3)، 1-25.

http://sopra.jrl.police.ir/article_105659.html

  1. حسین­پور، جعفر؛ اسفندانی، علی. (1396). نقش ایستگاه­های پلیس در میزان پیشگیری از سرقت خودرو. انتظام اجتماعی، 9(3)،135-166.

http://sopra.jrl.police.ir/article_78452.html

  1. حسینی­نژاد؛ سیدمرتضی. (1387). بررسی علل اقتصادی جرم در ایران با استفاده از یک مدل تلفیقی: مورد سرقت. فصلنامه برنامه و بودجه، 95، 80-35.

https://jpbud.ir/article-1-196-fa.html&sw

  1. حیدرنژاد­، علیرضا؛ عامری، محمدعلی.(1399). بررسی عوامل انتظامی مؤثر بر سرقت­های خرد در شهر مشهد و راهکارهای مبارزه با آن. فصلنامه دانش انتظامی، 22(1)، 113-141. http://pok.jrl.police.ir/article_93691.html
  2. رحیمی دستجردی، محمد. (1393). نقش دین در پیشگیری از سرقت نوجوانان. فصلنامه دانش انتظامی قم، 1(3)، 144-166.

http://qom.jrl.police.ir/article_17084.html

  1. رضایی­راد، مجید؛ هندیانی، عبدالله؛ ذاکر استقامتی، محمدرضا.(1388). عوامل موثر بر کشف سرقت از منزل در فرماندهی انتظامی تهران بزرگ. مطالعات مدیریت انتظامی، 4(3)، 363-383. http://pmsq.jrl.police.ir/article_92040.html
  2. ستوده، هدایت الله.(1376). مقدمه­ای بر آسیب­شناسی اجتماعی. انتشارات آوای نور.
  3. سلیمی، علی؛ داوری، محمد.(1391). جامعه شناسی کجروی. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  4. شجاعیان، علی ؛ رحیم پور، نگار.(1399). تحلیل فضایی اثرسنجی شاخص‌های اجتماعی-اقتصادی و جمعیتی بر جرائم سرقت شهر اهواز. پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی، 15(58)،59-88. http://icra.jrl.police.ir/article_93175.html
  5. صدیق سروستانی، رحمت­الله. (1389). آسیب­شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات اجتماعی). انتشارات سمت.
  6. صدیق، رحمت­الله.(1370). آسیب­شناسی اجتماعی. دانشگاه تهران: انتشارات دانشکده علوم اجتماعی.
  7. قربان حسینی، علی اصغر.(1371). جرم شناسی و جرم یابی سرقت. انتشارات جهاد دانشگاهی.
  8. کرمی، حمیدرضا؛ پورغلامی، محمدرضا؛ جهانگیرپور، علی.(1398). تحلیل فضایی تأثیر عوامل جمعیتی بر جرم سرقت. پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی،14(53)،153-170.

http://icra.jrl.police.ir/article_20238.html

  1. کمربیگی، خلیل؛ درویشی، فرزاد.(1398). سارقان خُرد، ویژگی­های فردی و اجتماعی آنها مورد مطالعه: استان ایلام. فصلنامه کارگاه، 13(4): 69-.

http://det.jrl.police.ir/article_93846.html

  1. گود ویلیام، جی.(1352). خانواده و جامعه. ترجمه ویدا ناصحی. بنگاه نشر و ترجمه کتاب.
  2. محسنی­تبریزی، علیرضا؛ پروین، ستار.(1388). بررسی عوامل موثر بر سرقت نوجوانان. جامعه­شناسی کاربردی، 20(3)،37-52.

https://jas.ui.ac.ir/article_18188.html

  1. محمدی مقدم، یوسف؛ پورعزیزی، مسعود؛ طاهری، حسین. (1398). بازشناسی دلایل ارتکاب جرم سرقت از دیدگاه سارقان حرفه‌ای. پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی، 14(53)، 129-152. http://icra.jrl.police.ir/article_20161.html
  2. هزار جریبی، جعفر؛ صفری شالی، رضا.(1388). بررسی عوامل موثر بر ارتکاب جرم (مطالعه موردی زندانیان استان مرکزی). علوم اجتماعی، 16(46)، 74-41.

https://qjss.atu.ac.ir/article_5383.html

  1. هندیانی، عبدالله؛ دیانتی، عبدالله. (1392). نقش علوم جرم‌یابی در کشف قاچاق کالا. فصلنامه کارآگاه. 6(22)، 39-67.

http://det.jrl.police.ir/article_10457.html

  1. Allee, V. (2019). The knowledge evolution, expanding organization. Boston: Buttler worth-Heinemann.
  2. Anderson, A. L. (2002). Individual and Contextual Influences on Delinquency: The Role of the Single_Parent Family. Journal of Criminal Justice, 30(3), 575-587. https://doi.org/10.1016/S0047-2352(02)00191-5
  3. Bajaria, H. (2019). Knowledge creation and management: inseparable twins. Total Quality Management. 11(4): 502-573. https://doi.org/10.1080/09544120050007896
  4. Hoffman, J. P. (2003). A Contextual Analysis of Differential Association, Social Control, and Strain Theories of Delinquency. Social forces, 81 (3), 735-758. https://www.jstor.org/stable/3598175
  5. Juby, H., & Farrington, D. P. (2001). Disentangling the link between disrupted families and delinquency: Sociodemography, ethnicity and risk behaviours. British Journal of Criminology, 41(1), 22-40. https://www.jstor.org/stable/23638892
  6. Leburaya, I. W. (2021). The Role of Community Police Officer (Bhabinkamtibmas) in Preventing Crime of Motor Vehicle Theft at the Purwakarta City Police. Advances in Police Science Research Journal, 4(12).42-67.

http://journal.akademikepolisian.com/index.php/apsrj/article/view/471

  1. Litchfield, Alleh W.; Darwin, Thomas, L. & Doali, Bing. (1997). Dimensions of Religiosity as Mediators of the Relations between Parenting and Adolescent Deviant Behavior. Journal of Adolescent Research, 12(3):1-15. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0743554897122004
  2. Munagekar, M. (2021). Trespassing and theft detection using AI/deep learning techniques. [Master's thesis, California State University].
  3. Salmi, Venla; Kivivuori, Janne (2006). The Association between Social Capital and Juvenile Crime. European Society of Criminology, 3 (2): 123-148.

https://doi.org/10.1177%2F1477370806061967

  1. L.J(2003). Criminology«, Wadsworth. A Division of Thomson learning Inc.
  2. Sigel, L. & Sena ,J. (2003). Young Delinquents”, Translated by Ali Akbar Taj Mazinani and Faramarz Kakouli Dezfouli. Tehran: Youngsters’ National Organization Publications.