عدالت‌ترمیمیِ فناورانه با تأکید بر نقش پلیس

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسنده

عضو هیئت علمی گروه حقوق دانشگاه علوم انتظامی امین و دانشجوی دکترای حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه شیراز

چکیده

زمینه و هدف: در کشورهای دارای قوانین مدون، عدالت کیفری در حال تجربه تحول از حوزه عدالت ارعابی به عدالت‌ترمیمی است. عدالت‌ترمیمی برخلاف عدالت کیفری سنتی، در اجرای عدالت، نقش محوری به بزه دیده اعطا می‌کند. این نقش در بسیاری از فرایندهای دادرسی کیفری مؤثر بوده است که به‌طور مشخص، میانجی‌گری بزه دیده- بزه‌کار یکی از فرایندهای ثابت ‌شده است. هدف از این پژوهش، تبیین عدالت‌ترمیمی پیشگیرانه پلیس با استفاده از ظرفیت‌های موجود در فناوری اطلاعات و ارتباطات است.
روش: پژوهش پیشرو یک تلاش توصیفی- تحلیلی با رویکرد کاربردی است. در این پژوهش از ابزار فیش‌برداری برای جمع‌آوری اطلاعات مستخرج از اسناد کتابخانه‌ای و الکترونیکی استفاده شده است.
یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد، فضای سایبری به جهت تسهیل ارتباط بین اصحاب دعوا و نیز دارا بودن ویژگی‌هایی از قبیل در دسترس بودن، سرعت، دقت، عدم مواجهه حضوری و ... می‌تواند بستر مناسبی برای اجرای عدالت‌ترمیمی باشد.
نتایج: به‌موجب نتایج حاصل از این پژوهش، اگرچه مدل آنلاین (برخط) میانجی‌گری بزه دیده- بزه‌کار تاکنون اجرا نشده است، امّا این دیدگاه می‌تواند در شرایط خاص جایگزین مناسبی برای حالت حضوری باشد. باوجوداین، روشن است که برای درک کامل ساختار و پیامدهای یک سامانه برخط برای حل‌وفصل اختلافات جنایی، به پژوهش‌های بیش‌تری نیاز است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Technological Restorative Justice with Emphasis on the Role of the Police

چکیده [English]

Background and objectives: In countries with codified laws, criminal justice is experiencing a shift from intimidating justice to restorative justice. Restorative justice, unlike traditional criminal justice, gives the victim a pivotal role in the administration of justice. This role has been effective in many criminal proceedings, and specifically, victim-offender mediation is one of the proven processes. The purpose of this study is to explain the preventive restorative justice of the police using the existing capacities in information and communication technology.
Methodology: The present research is a descriptive-analytical effort with an applied approach. In this research, note-taking tools have been used to collect the data extracted from library and electronic documents.
Findings: The findings of this study showed that cyberspace can be a good platform for restorative justice to facilitate communication between litigants and also has features such as availability, speed, accuracy, no face-to-face confrontation, etc.
Results: According to the results of this study, although the online model of victim-offender mediation has not been implemented so far, but this view can be a good alternative to the face-to-face situation in certain circumstances. However, it is clear that more research is needed to fully understand the structure and implications of an online system for resolving criminal disputes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : police
  • Restorative justice
  • Information and Communication Technology
  1. ابراهیمی، پیمان. (1384). بزه دیده به‌منزله شاکی خصوصی و حقوق او در مقررات دادرسی کیفری ایران. مجلهحقوقدادگستری، 69(52 و 53): 324- 287. قابل بازیابی از:

http://www.jlj.ir/article_44307.html

  1. امیر کافی، مهدی. (1375). اعتماداجتماعی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد پژوهشگری اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی.
  2. امینی، محبوبه؛ فرجیها، محمد. (1395). کاربرد سازوکارهای ترمیمی در قتل عمد؛ با تأکید بر فاصله ارتباطی میان بزه‌کار و بزه دیده. دانش‌نامه عدالت‌ترمیمی (مجموعه مقاله‌های همایش بین‌المللی عدالت ترمیمی و پیش‌گیری از جرم)، زیر نظر: محمد فرجیها، تهران: انتشارات میزان.
  3. بارانی، محمد. (1396). پلیس و میانجی‌گری (موردمطالعه: کلانتری‌های تهران). فصلنامه پژوهش‌های دانش انتظامی، 19(3): 146- 121. قابل بازیابی از:

http://ensani.ir/file/download/article/20180210173649-9967-91.pdf

  1. رحیمی نژاد، اسمعیل. (1387). کرامت انسانی در حقوق کیفری. تهران: انتشارات میزان.
  2. رحیمی نژاد، اسمعیل. (1389). مبانی نظری عدالت‌ترمیمی. دو فصلنامه علامه، 10(29): 86- 67. قابل بازیابی از:

http://magiran.com/p977792

  1. شیری، عباس. (1397). عدالت ترمیمی. چاپ دوّم، تهران: انتشارات میزان.
  2. شیری، عباس. (1386). رفتار کرامت مدار با بزه دیدگان. فصلنامهمطالعاتپیش‌گیریاز جرم، 2(4): 58- 17. قابل بازیابی از:

http://cps.jrl.police.ir/article_13430.html

  1. طباطبایی، سید محمدحسین. (بی‌تا). تفسیرالمیزان. جلد 25، تهران: انتشارات فراهانی.
  2. طبیب‌زاده، پونه؛ اسلامی، رضا. (1397). تأثیر عدالت‌ترمیمی بر تحقق اهداف کلان عدالت انتقالی. فصلنامه پژوهش‌های حقوق کیفری، 6(23): 247- 213. قابل بازیابی از:

http://10.22054/jclr.2018.17018.1315

  1. غلامی، حسین. (1385). عدالت ترمیمی. تهران: انتشارات سمت.
  2. فرهمند، مجتبی؛ آقایی‌نیا، حسین. (1395). جلوه‌های عدالت‌ترمیمی در نهادهای موجب سقوط کیفر در قانون مجازات اسلامی. فصلنامه پژوهش‌های دانش انتظامی، 18(3): 93- 71. قابل بازیابی از:

http://pok.jrl.police.ir/article_11422.html

  1. محمدی، مهدی. (1393). بررسی اهمیت اجرای عدالت‌ترمیمی در کلانتری‌ها و پاسگاه‌‌ها (مطالعه موردی: کلانتری 11 فرماندهی انتظامی شهرستان تربت‌حیدریه). فصلنامه دانش انتظامی خراسان رضوی، 6(25): 66- 47. قابل بازیابی از:

http://journals.police.ir/article_15139.html

  1. مک‌کوئیل، دنیس. (1382). درآمدی بر نظریه‌‌های ارتباطات جمعی. چاپ اوّل، ترجمه پرویز اجلالی، تهران: نشر مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
  2. نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1382). از عدالت کیفری کلاسیک تا عدالت ترمیمی. فصلنامه پژوهشی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 3(9 و 10): 38- 3. قابل بازیابی از:

http://ensani.ir/file/download/article/20120326104546-1100-64.pdf

  1. نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1384). عدالت برای بزه دیدگان. مجله حقوقیدادگستری، 69(52 و 53): 72- 8. قابل بازیابی از:

http://ensani.ir/file/download/article/20120329110405-2101-101.pdf

  1. یاراحمدی، مسعود. (1392). بایسته‌های پلیس در میانجی‌گری کیفری. فصلنامه مطالعات پیش‌گیری از جرم، 8(28): 154- 121. قابل بازیابی از:

http://cps.jrl.police.ir/article_13620.html

18. Bellucci, E. Lodder, A. Zeleznikow, J. (2004). Integrating artificial intelligence, argumentation and game theory to develop an online dispute resolution environment. In Proceedings of the 16th IEEE International Conference on Tools with Artificial Intelligence. Washington, DC: IEEE Computer Society. At Retrieved:

http://10.1109/ICTAI.2004.75

19. Carneiro, D.; Novais, P.; Andrade, F.; Zeleznikow, J.; Neves, J. (2012). Context-aware Environmentsfor Online Dispute Resolution. Paper presented at GDN - The 12th international annual meeting of the Group Decision and Negotiation Conference, Recife, Brazil.

20. Christien (1986). the Ideal victim. from crime policy to victim policy, Basingstok: macmillan.

21. Eisen, J. (1998). Are We Ready for Mediation in Cyberspace? Brigham Young University Law Review, 1998, 1305–1358.

22. Friedman, G. (1997). Alternative Dispute Resolution and Emerging Online Technologies: Challenges and Opportunities. Hastings Communications and Entertainment Law Journal, 19: 695–718. At Retrieved:

https://repository.uchastings.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1466&context=hastings_comm_ent_law_journal

23. Galain Palermo, P. (2009). La reparacin del dao como equivalente funcional de la pena. Montevideo: Universidad Catlica del Uruguay.

24. Galain Palermo, P. (2015). Justicia de Transicin? Mecanismos politicos y juridicos para la elaboracin del pasado. Valencia: Tirant lo Blanch.

25. Goodman, J. (2003). The pros and cons of online dispute resolution: An assessment of cyber-mediation websites. Duke Law and Technology Review, 2(1): 1–16.

26. Hang, L. (2001). Online Dispute Resolution Systems: The Future of Cyberspace Law. Santa Clara Law Review, 41: 837–866.

27. Hassemer, W. (2002). Darf der strafende Staat Verurteilte bessern wollen? Resozialisiergun im Rahmen positiver Generalpravention. In C. Prittwitz et al. (Eds.), Festschrift für Klaus Lürsenn (pp. 221–240). Baden-Baden: Nomos.

28. Hirsch, H. (1990). Wiedergutmachung des Schadens im Rahmen des materiellen Strafrechts. ZStW, 102(3): 534–562. At Retrieved:

http://10.1515/zstw.1990.102.3.534

29. Katsch, E. (1996). Dispute Resolution in Cyberspace. Connecticut Law Review, 28: 953–980.

30. Kerner, H. (1983). Diversion statt Strafe? Probleme und Gefahren einer neuen Strategie strafrechtlicher Sozialkontrolle. Heidelberg: Kriminalistik Verlag.

31. Lide, C. (1996). ADR and Cyberspace: The Role of Alternative Dispute Resolution in Online Commerce, Intellectual Property and Defamation. Ohio State Journal on Dispute Resolution, 12: 192–222.

32. Lodder, A.; Zeleznikow, J. (2010). Enhanced Dispute Resolution through the use of Information Technology. Cambridge. UK: Cambridge University Press. At Retrieved:

http://10.1017/CBO9780511777554.

33. Luhmann, N. (2005). Soziologische Aufklarung. Wiesbaden: Verlag für Sozialwissenschaften.

34. Marshall, T. (1996). The evolution of restorative justice in Britain. European Journal on Criminal Policy and Research, 4(4): 21–43. At Retrieved:

http://10.1007/BF02736712

35. McCold, P. (1996). Restorative justice and the role of community. New York: Criminal Justice Press.

36. Melamed, J. (2002). Divorce Mediation and the Internet. At Retrieved:

http://www.mediate.com/articles/melamed9.cfm

37. Santana, G. (2007). La justicia restaurativa y la mediacin penal. Madrid: Iustel.

38. Sherman, L.; Strang, H. (2007). Restorative justice: the evidence. The Smith Institute.

39. Sherman, L.; Strang, H.; Newbury Birch, D. (2008). Restorative justice. Youth Justice Board.

40. Staiger, I. (2010). Restorative Justice and Victims of Terrorism. London: Springer.

41. Strang, H. (2001). Restorative Justice Programs in Australia: A report to the Criminology Council. At Retrieved:

http://www.criminologyresearchcouncil.gov.au/reports/strang/

42. Streng, F. (1991). Strafrechtliche Sanktionen. Grundlagen und Anwendung. Stuttgart: Kohlhammer.

43. Saunders, C.; Rutkowski, A. F.; Genuchten van, M.; Vogel, D.; Orrego, J. M. (2011). Virtual space and place: Theory and test. MIS Quarterly, 1079-1098.

  1. 44.  Zehr, H. (2004). El Pequeo Libro de la Justicia Restaurativa. Good Books.