تحلیل جامعه شناختی رابطه احساس امنیت با سرمایه روانشناختی ( موردمطالعه: شهروندان 15 تا 64 ساله خراسان رضوی)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری جامعه‌شناسی گرایش مسائل اجتماعی ایران

2 کارشناس‌ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

چکیده

زمینه و هدف: احساس امنیت، نبود خطر و ایجاد اطمینان تعریف شده است که می‌تواند با شکوفایی، خوش‌بینی، امید، خودکارآمدی و انعطاف‌پذیری به آسایش و آرامش منتهی شود. هدف پژوهش حاضر رابطه تبیینی بین احساس امنیت با سرمایه‌های روان‌شناختی بوده که در سطح رویکرد خُردنگر امنیت وجودی گیدنز و سرمایه روان‌شناختی لوتانز مورد تبیین قرار گرفته است.
 روش: رویکرد کمی مبتنی بر پیمایش از نوع توصیفی و تبیینی، استفاده از ابزار پرسشنامه، انتخاب 618 نمونه از بین شهروندان 15 تا 64 ساله استان خراسان رضوی که با استفاده از فرمول کوکران و نمونه‌گیری تصادفی ساده یافته‌ها جمع­آوری شده است. مقدار آلفای سرمایه روان‌شناختی برابر 849/0 و احساس امنیت برابر 930/0 به دست آمده است. از نرم‌افزار Spss و روش‌های آمار توصیفی و استنباطی برای تجزیه و تحلیل استفاده شده است.
یافته‌ها: نتایج توصیفی بیانگر این است که وضعیت میانگین متغیر سرمایه روان‌شناختی به ترتیب در حد کم و متوسط و متغیر احساس امنیت در حد متوسط به دست آمده است. نتایج فرضیه‌ها بیانگر این است که متغیر احساس امنیت با متغیر وابسته در سطح معناداری 05/0 مبتنی بر ضریب همبستگی (727/0) با شدت قوی و بر اساس مقادیر ضریب همبستگی ابعاد متغیر مستقل به ترتیب مؤلفه‌های احساس امنیت جانی، اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی، خانوادگی و روانی رابطه معناداری با متغیر وابسته داشته‌اند. با توجه به مدل رگرسیون مؤلفه‌های متغیر احساس امنیت روانی، اقتصادی، اخلاقی و جانی در حدود 4/79 درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین کرده‌اند.
نتیجه‌گیری: نهادینه کردن امنیت وجودی مبتنی بر نبود خطر و ایجاد اعتماد می‌تواند سرمایه‌های روان‌شناختی را شکوفا و با همکاری، بین متولیان حوزه امنیت، فرهنگ و اجتماع می‌توان امید، خوش‌بینی، خودکارآمدی و انعطاف‌پذیری را در رفتارهای شهروندان بسترسازی کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sociological Analysis of the Relationship between Sense of Security and Psychological Capital (Case Study: Citizens Aged 15 to 64 Years Old in Khorasan Razavi)

نویسندگان [English]

  • Mohammad-Hossein Sharbatian 1
  • mehdi omrani 2
1 PhD in Sociology, Majoring in Social Issues in Iran
2 Head of Estimation Office of Social Affairs of Law Enforcement Command of Khorasan Razavi.
چکیده [English]

Background and objectives: Sense of security is defined as the lack of danger and confidence that can lead to comfort and tranquility with prosperity, optimism, hope, self-efficacy, and flexibility. The aim of the present study was to explain the relationship between the sense of security and psychological capital, which has been explained at the level of Giddens' critique of existential security and Luthans' psychological capital.
Methodology: A quantitative approach based on descriptive and explanatory survey was taken for this study. A questionnaire was employed as a research tool. 618 individuals from citizens aged 15 to 64 years old in Khorasan Razavi province were selected as the samples of the study. The samples were selected using Cochran's formula and simple random sampling method. The alpha value of psychological capital is equal to 0.849 and the sense of security is equal to 0.930. SPSS software and descriptive and inferential statistical methods were used for data analysis.
Findings: Descriptive results indicate that the status of the average variable of psychological capital is low and medium and the variable of sense of security is moderate. The results of the hypotheses indicate that the variable of sense of security with the dependent variable at a significance level of 0.05 based on correlation coefficient (0.727) with strong intensity and based on the values ​​of correlation coefficient of independent variable of life, moral, social, economic, family and psychological dimensions have a significant relationship with the dependent variable. According to the regression model, the components of the variables the psychological, economic, moral and life sense of security explained about 79.4% of the changes of the dependent variable.
Results: Institutionalizing existential security based on the absence of risk and building trust can flourish psychological capital, and with cooperation between those in charge of security, culture, and society, hope, optimism, self-efficacy, and flexibility can be built into citizens' behaviors.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • sense of security
  • Psychological Capital
  • Citizens
  • Khorasan Razavi
  1. احمدی، یعقوب؛ اسمعیلی، عطاء. (1389). سنجش احساس امنیت زنان مبتنی بر عوامل چند بعدی و میان‌رشته‌ای در شهر مشهد، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، 21(38):169-190. قابل بازیابی از:

https://jas.ui.ac.ir/article_18158_11f482475e1c55b54df8bf2106fe706a.pdf

  1. باقری‌زاده، علی؛ صنعت‌خواه، علیرضا. (1398). جامعه‌شناسی احساس امنیت و ترس از جرم (با تأکید بر جغرافیای استان کرمان)، چاپ اول، تهران: انتشارات جامعه شناسان- روش شناسان.
  2. بیات، بهرام. (1388). جامعه‌شناسی احساس امنیت، چاپ اول، تهران: انتشارات امیرکبیر.
  3. جمشیدیان، عبدالرسول؛ فروهر، محمد؛ محمدی، ناهید. (1393). کاربرد سرمایه روان‌شناختی در بهبود فعالیت‌های پلیس، فصلنامه علمی توسعه‌سازمانی پلیس، 11(51): 93-116. قابل بازیابی از:

http://journals.police.ir/article_9546_a52df290d5d45c9f499409b8fc2a1ece.pdf

  1. حسین‌پور، داوود؛ ارمندئی مریم، ولدی رضا. (1395). تأثیر سرمایه روان‌شناختی بر تسهیم دانش با میانجی احساس امنیت روان‌شناختی؛ مورد: دانشگاه صنعتی شریف. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی. 22(4): 133-154. قابل بازیابی از:

http://journal.irphe.ac.ir/article-1-3143-fa.html

  1. حاجیانی، ابراهیم. (1384). چارچوب روش‌شناختی برای بررسی احساس امنیت، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، 1(2-3):25-40. انتشارات معاونت اجتماعی ناجا. قابل بازیابی از:

https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=144298

  1. حبیبی، آرش. (1397). آموزش کامل SPSS و راهنمای تصویری نرم‌افزار SPSS. نشر الکترونیک پایگاه اینترنتی پارس مدیر قابل بازیابی از:

https://parsmodir.com

  1. سلطانی بهرام، سعید؛ دانش، لیلا؛ علی نژاد، رقیه. (1394). مطالعه نقش پیشگیری انتظامی از جرم بر احساس امنیت شهروندان تبریزی. مجله مطالعات جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد تبریز، 8(29):39-56. قابل بازیابی از:

http://jss.iaut.ac.ir/article_525184_c3982e0a2d8f5c01d130a81225e0b6ed.pdf

  1. سیماراصل، نسترن؛ فیاضی، مرجان؛ قلی پور، آرین. (1389). تبیین پیامدهای عوامل روا ن‌شناختی مثبت در سازمان، فصلنامه علوم مدیریت ایران، 5(17): 23-45. قابل بازیابی از:

http://ensani.ir/file/download/article/20120329100438-2047-20.pdf

10. سیماراصل، نسترن؛ فیاضی، مرجان. (1387). سرمایه روان‌شناختی؛ مبنایی نوین برای مزیت رقابتی، ماهنامه تدبیر،200: 44-48. قابل بازیابی از:

http://ensani.ir/file/download/article/20110214183050-s (8).pdf

http://ensani.ir/fa/article/110777.pdf

11. صالحی، سیدرضا؛ افشاری‌نادری، افسر. (1390). مبانی نظری و راهبردی مدیریت ارتقای امنیت اجتماعی و فرهنگی در تهران، فصلنامه راهبرد، 20(59): 49-76. قابل بازیابی از:

http://rahbord.csr.ir/WebUsers/rahbord/UploadFiles/OK/139409161012345000418-F.pdf

12. گراوند، یاسر؛ آتش‌افروز، عسگر؛ عنبری، علی. (1399). مدل‌یابی رابطه ساختاری امنیت و شادکامی اجتماعی با نقش واسطه‌ای سرمایه‌های روان‌شناختی: مورد مطالعه شهر اهواز، مجله علمی و پژوهشی روان‌شناسی 95، 24(3): 334-350.

13. قابل بازیابی از:

http://www.iranapsy.ir/WebUsers/iranapsy/UploadFiles/OK/13990705249774-F.pdf

14. گیدنز، آنتونی. (1377). پیامدهای مدرنیته، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: نشر مرکز.

15. متقی، شکوفه؛ رضایی، صادق؛ اکبری، روح‌الله. (1397). بررسی تأثیر سرمایه روان‌شناختی و خودکارآمدی بر احساس امنیت اجتماعی دانش‌آموزان، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات امنیت اجتماعی، 54:1-19. قابل بازیابی از:

http://sss.jrl.police.ir/article_19022_0b694a2777547d256449fcfe3da54b19.pdf.

16. مرکز آمار ایران. (1395). نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵. قابل بازیابی از:

 https://www.amar.org.ir

17. نیک‌خواه، فهیمه؛ صالحی، سمیه. (1398). رابطه سرمایه روان‌شناختی و احساس امنیت روان‌شناختی معلمان با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان، مجله مطالعات روان‌شناسی صنعتی و سازمانی دانشگاه اهواز، 6(2): 193-212. قابل بازیابی از:

https://journals.scu.ac.ir/article_15742.html/(DOI): 10.22055/jiops.2019.31310.1148

18. وثوقی، منصور؛ آرام، هاشـم. (1388). بررسـی اعتمـاد اجتمـاعی و عوامـل مـؤثر بـر آن در شـهر خلخال (استان اردبیل)، پژوهشنامه علوم اجتماعی، 3(3):133-153. قابل بازیابی از:

http://ensani.ir/file/download/article/20120329160117-5078-62.pdf

19. هاشمیان، کیانوش؛ پورشهریاری، مه سیما؛ بنی‌جمالی، شکوه السادات؛ گلستانی بخت، طاهره. (1386). بررسی رابطه بین ویژگی‌های جمعیت‌شناختی با میزان به‌زیستی ذهنی و شادمانی در جمعیت شهر تهران، فصلنامه مطالعات علمی روان‌شناختی دانشگاه الزهرا، 3(3): 139-163. قابل بازیابی از:

http://ensani.ir/file/download/article/20101010124531

20. هزار جریبی، جعفر؛ حامد، محبوبه. (1391). رابطه اعتماد اجتماعی و احساس امنیت در میان شهروندان تهرانی، فصلنامه علمی و پژوهشی برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 3(12): 31-58. قابل بازیابی از:

https://journals.atu.ac.ir/article_3498_e5b618bdb34570ef76d88a38bd93b03a.pdf

21. هزارجریبی، جعفر. (1390). احساس امنیت اجتماعی از منظر توسعه گردشگری، مجله علمی پژوهشی جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی دانشگاه اصفهان، 20(2): 121-143. قابل بازیابی از:

https://gep.ui.ac.ir/article_18497_d522e042f0a75db08075452e50039ad1.pdf

22. یاری، حامد؛ هزار جریبی، جعفر. (1391). بررسی رابطه احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان (مطالعه موردی ساکنان شهر کرمانشاه)، فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران (پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی)، 1(4): 39-58. قابل بازیابی از:

https://ssoss.ui.ac.ir/article_17077_30817a1dc681c52f21b0c3e985ae0cac.pdf

23. Kruzich, J. M., Mienko, J. A., & Courtney, M. E. (2014). “Individual and work group influences on turnover intention among public child welfare workers: The effects of work group psychological safety”, Children and Youth Services Review, 42:20-27. At Retrieved:https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2014.03.005

  1. Luthans, F., Youssef, C., & Avolio, B. J. (2007). Psychological Capital: Developing the human competitive edge. Oxford, England: Oxford University Press.
  2. Luthans, F., Luthans, K.W. and Luthans, B.C. (2004). “Positive Psychological Capital: Beyond Human and Social Capital”. Business Horizons, 47)1(:45-50. At Retrieved: http://digitalcommons.unl.edu/managementfacpub doi 10.1016/j.bushor.2003.11.007

27.McCubbin, M. A., & McCubbin, H. I. (1996). The Resiliency Model of Family Stress, Adjustment, and Adaptation, In Individual and Family Stress and Crises (pp. 1-64). Madison: University of Wisconsin. At etrieved:DOI:http://dx.doi.org/10.4135/9781452274720.n8 

28.Richardson, G. E. (2002). The met theory of resilience and resiliency, Journal of clinical psychology, 58)3(:307-321. . At Retrieved:https://doi.org/10.1002/jclp.10020

 29.Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55)1(:5–14. At Retrieved: https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.5

30.Snyder, C. R., Rand, K. L., & Sigmon, D. R. (2002). Hope theory. In C. R. Snyder & S. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (pp.257-276). Oxford, UK: Oxford University Press.

31.Snyder, C. R., Harris, C., Anderson, J. R., Holleran, S. A., Irving, L. M., Sigmon, S. T., Yoshinobu, L., Gibb, J., Langelle, C., & Harney, P. (1991). The will and the ways: Development and validation of an individual-differences measure of hope”. Journal of Personality and Social Psychology,60)4(:570–585. At Retrieved: https://doi.org/10.1037/0022-3514.60.4.570