اولویت‌سنجی مناطق شهر اردبیل به منظور کاربست راهبردهای ارتقای امنیت شهری

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استادیار بخش شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه ارومیه

چکیده

توجه به امنیت شهروندان همواره از اولویت‌های اساسی مدیریت شهری محسوب می‌شود. هدف از انجام این پژوهش، اولویت‌بندی مناطق شهر اردبیل از منظر عوامل و متغیرهای امنیت شهری و پیشنهاد راهبردهای ارتقای امنیت در این مناطق می‌باشد. راهبرد استدلالی این پژوهش قیاسی و رویکرد آن کمّی است. داده‌های اسنادی این پژوهش از منابع علمی- پژوهشی معتبر و داده‌های میدانی از طریق ابزار پرسشنامه و اعمال نظرات متخصصین حاصل شده است. بر اساس چارچوب نظری این پژوهش، ده معیار از منابع معتبر پژوهشی داخلی و خارجی به منظور ارزیابی امنیت شهری در شهر اردبیل استخراج شد که عبارتند از: مشارکت ساکنان، توسعه فضاهای فرهنگی و اجتماعی، تعریف پروژه‌های محرک اقتصادی، افزایش وضوح و خوانایی فضاهای شهری، اختلاط کاربری‌ها، تراکم‌های جمعیتی و ساختمانی استاندارد، تامین روشنایی مطلوب فضاهای شهری در شب، جلوگیری از رهاسازی اراضی بایر و مخروبه، مدیریت هماهنگ و یکپارچه، و تنظیم ضوابط طراحی محیطی. یافته‌های پژوهش نشان‌ می‌دهد منطقه سه و چهار در شهر اردبیل، اولویت بیشتری به‌ منظور بکارگیری معیارهای ارتقای امنیت شهری نسبت به مناطق دیگر شهر دارند. جمعبندی صورت گرفته از نظرات کارشناسان بومی نشان میدهد ضرورت کاربست سه معیار توسعه فضاهای فرهنگی و اجتماعی، تامین روشنایی مطلوب فضاهای شهری و مدیریت هماهنگ و یکپارچه در موضوع امنیت شهری بیش از سایر معیارها است.در همین راستا دو پیشنهاد کاربردی برای کاستن از سطح ناامنی در این مناطق پیشنهاد می‌شود: توسعه نهادهای فرهنگی، اجتماعی و آموزشی در محلات ناامن؛ تاسیس نهاد متولی امنیت شهری و برنامه ریزی عملیاتی و طراحی محیطی در راستای پیشگیری از وقوع جرم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prioritization of Ardabil City Areas in Order to Apply Strategies to Improve Urban Security

نویسندگان [English]

  • Mojtaba Arasteh 1
  • Hamid Ghaffari 2
1 Assistant Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran (Corresponding Author)
2 MA in Urban Planning, Faculty of Architecture, Urban Planning and Art, Urmia University, Urmia, Iran
چکیده [English]

Abstract
Background and objectives: Security is one of the most basic human needs that has a special position in peace and increasing the quality of life of citizens. For this reason, paying attention to the security of citizens is always one of the basic priorities of urban management. The purpose of this study is to prioritize the areas of Ardabil in terms of factors and variables of urban security and propose strategies to improve security in these areas.
Methodology: The reasoning strategy of this research is deductive and its approach is quantitative. Documentary data of this research have been obtained from valid scientific-research sources and field data through questionnaire tools and application of experts' opinions. DEMATEL models, Network Analysis process and TOPSIS have also been used to analyze the research data.
Findings: Based on the theoretical framework of this study, ten criteria were extracted from valid domestic and foreign research sources to assess urban security in Ardabil, which are: resident participation, development of cultural and social spaces, definition of economic stimulus projects, increasing the clarity and readability of urban spaces, mixing of uses, standard population and settlement densities, providing optimal lighting of urban spaces at night, preventing the release of barren and ruined lands, coordinated and integrated management and setting environmental design criteria. Findings show that districts 3 and 4 in Ardabil have a higher priority in order to apply the criteria for improving urban security than other areas of the city.
Results: A summary of the opinions and views of local experts shows the need to apply the three criteria of development of cultural and social spaces, providing optimal lighting of urban spaces and coordinated and integrated management of urban security in Ardabil more than other criteria. In this regard, two practical proposals are proposed to reduce the level of insecurity in these areas: development of cultural, social and educational institutions in insecure neighborhoods; establishment of an institution in charge of urban security and operational planning and environmental design in order to prevent crime.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Urban security
  • suburbs
  • social monitoring
  • Ardabil
  1. آراسته، مجتبی (1390). برنامه­ریزی راهبردی توسعه فضاهای رهاشده شهری در بافت مرکزی شهر یزد، پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته برنامه­ریزی شهری و منطقه­ای، دانشگاه تهران.
  2. اجلالی، پرویز؛ رفیعیان، مجتبی و عسگری، علی (1391). نظریه برنامه­ریزی: دیدگاه سنتی و جدید، تهران، نشر آگه.
  3. احسانی فرد، علی‌اصغر، شعاعی، حمیدرضا و مالکی شجاع، کیانا (1392). ارزیابی میزان احساس امنیت شهروندان در شهرهای جدید، مورد پژوهی: شهر جدید اشتهارد، دو فصلنامه مدیریت شهری، دوره 31: 334-317. قابل بازیابی از:

http://ijurm.imo.org.ir/browse.php?a_id=59&slc_lang=fa&sid=1&ftxt=1

  1. اسمعیل­پور، نجما؛ کارآموز، الهام و فخارزاده، زهرا (1394). ارزیابی اختلاط کاربری در فضای شهری خیابان و راهکارهای ارتقای آن (مورد نمونه: خیابان کاشانی در بافت میانی شهر یزد)، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 30(3)، 1-24. قابل بازیابی از:

http://georesearch.ir/article-1-94-fa.pdf

  1. افصح حسینی، فاطمه­السادات (1388). دستیابی به امنیت شهری پایدار در محلات ناامن شهری (نمونه موردی: محله خلازیر واقع در منطقه 19 شهر تهران)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته برنامه­ریزی شهری و منطقه­ای، دانشگاه شهید بهشتی.
  2. تقوایی، مسعود؛ وارثی، حمیدرضا و درکی، افشین (1390). بررسی نقش نورپردازی در توسعه گردشگری شهری (مطالعه موردی: شهر اصفهان)، مجله مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه­ای، 2(8): 1-18. قابل بازیابی از:

http://urs.ui.ac.ir/article_19978_d9aa1001752bbc25f1b78e22f258f3e1.pdf

  1. چراغی، فاطمه (1397). تبیین میزان امنیت در محیط‌های شهری با تأکید بر رویکرد طراحی امنیت محور (نمونه موردی: محله شهرری). فصلنامه علمی مطالعات امنیت اجتماعی، (56): 267-303. قابل بازیابی از:

http://sss.jrl.police.ir/article_92118_d7165ebaf85c9abd138c07be9517fa3d.pdf

  1. درویشی، یوسف (1391). رشد شتابان شهری و آسیب‌شناسی کالبدی و اجتماعی در شهر اردبیل، رساله دکتری رشته جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه پیام نور (شعبه مرکز).
  2. رحمت زاده، رسول؛ ابراهیم زاد یزدانی، میر هاشم و حضرتی، علیرضا (1396). بررسی تأثیرگذاری سازمان­های مرتبط در امر مدیریت یکپارچه مناطق حاشیه‌نشین شهر کرج با تأکید بر امنیت فضایی، فصلنامه دانش انتظامی البرز، 5(16): 31-62. قابل بازیابی از:

http://alborz.jrl.police.ir/article_16883_d49c08e9a7ce1e4d53f2f99f6b3d7d48.pdf

  1. سجادیان، ناهید، اورکی، پریوش و نعمتی، مرتضی (1395). بررسی احساس امنیت اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن (نمونه‌ی موردی: شهر ایذه)، مجله جغرافیا و توسعه فضای شهری، 3(2): 87-105. قابل بازیابی از:

https://jgusd.um.ac.ir/article/view/51556/11904

  1. شهابیان، پویان؛ تابان­تراشکار، سپیده و توسلی، مریم (1397). تحلیل رابطه میان تراکم ساختمانی با مؤلفه­های اجتماعی و اقتصادی در محله تختی منطقه 12 شهرداری شهر تهران با استفاده از مدل رگرسیون وزن­دار فضایی، مجله معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، 25: 329-342. قابل بازیابی از:

http://www.armanshahrjournal.com/article_85138_188db590c1ec695442be1ca59ce6c075.pdf

  1. صالحی، اسماعیل (1390). برنامه‌ریزی و طراحی محیطی امنیت در محیط‌زیست شهری، سازمان شهرداری­ها و دهیاری­های کشور، تهران.
  2. عزیزی، محمدمهدی و آراسته، مجتبی (1391). ارائه راهبردهای توسعه فضاهای رها شده شهری نمونه موردی: بافت تاریخی شهر یزد، نشریه هفت شهر، 3(41): 104-118. قابل بازیابی از:

http://www.haftshahrjournal.ir/article_20493_1d6fdbcaf8fb6273c3266564b42a7de2.pdf

  1. کارگر، بهمن (1388). فضا، جامعه و امنیت اجتماعی، رساله دکتری رشته جغرافیا و برنامه­ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی.
  2. لطفی، صدیقه؛ آنامرادنژاد، رحیم بردی و ساسانی‌پور، محمد (1393). بررسی احساس امنیت در فضاهای عمومی (مطالعه موردی کلان‌شهر شیراز)، فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی شهری، 5(19): 39-56. قابل بازیابی از:

http://journals.ui.ac.ir/article_23735_b2578a14251217ac42ea8054ff1e91fd.pdf

  1. محمدیان، سکینه (1394). بررسی و سنجش مؤلفه‌های کالبدی اثرگذار بر احساس امنیت شهری (مطالعه موردی شهر ایلام)، پایان­نامه کارشناسی ارشد در رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، موسسه آموزش عالی باختر ایلام.
  2. میکائیلی، جعفر (1395). بررسی رابطه بین فضاهای بی­دفاع شهری با خشونت­های شهری در تهران و تحلیل جامعه‌شناختی آن، رساله دکتری در رشته جامعه­شناسی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
    1. Atlas, R. I. (2013). 21st century security and CPTED: Designing for critical infrastructure protection and crime prevention, Boca Raton, FL, USA, CRC Press.
    2. Brueckner, J. K., & Largey, A. G. (2008). Social interaction and urban sprawl. Journal of Urban Economics, 64(1): 18-34. Retrieved: https://doi.org/10.1016/j.jue.2007.08.002
    3. Choi, K., & Lee, J. L. (2016). Citizen participation in community safety: a comparative study of community policing in South Korea and the UK. Policing and society, 26(2): 165-184. Retrieved:
    4. https://doi.org/10.1080/10439463.2014.922087
    5. Cozens, P., & Love, T. (2015). A review and current status of crime prevention through environmental design (CPTED). Journal of Planning Literature, 30(4): 393-412. Retrieved:
    6. https://doi.org/10.1177%2F0885412215595440
    7. Cozens, P. M. (2011). Urban planning and environmental criminology: Towards a new perspective for safer cities. Planning practice and research, 26(4): 481-508. Retrieved:
    8. https://doi.org/10.1080/02697459.2011.582357
    9. Crowe, T. (2000). Crime prevention through environmental design. revised by Lawrence Fennelly, Third edition, Waltham, MA, USA, Butterworth-Heinemann.
    10. Doeksen, H. (1997). Reducing crime and the fear of crime by reclaiming New Zealand's suburban street. Landscape and urban planning, 39(2-3), 243-252. Retrieved: https://doi.org/10.1016/S0169-2046(97)00057-1
    11. Frank, R., Andresen, M. A., & Brantingham, P. L. (2012). Criminal directionality and the structure of urban form. Journal of Environmental Psychology, 32(1): 37-42.
    12. Retrieved: https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2011.09.004
    13. Hoyt, L. M. (2005). Do business improvement district organizations make a difference? Crime in and around commercial areas in Philadelphia. Journal of Planning Education and Research, 25(2): 185-199. Retrieved: https://doi.org/10.1177%2F0739456X05279276
    14. Li, J., Liu, Q., & Sang, Y. (2012). Several issues about urbanization and urban safety. Procedia engineering, 43: 615-621. Retrieved: https://doi.org/10.1016/j.proeng.2012.08.108
    15. Loukaitou-Sideris, A., & Eck, J. E. (2007). Crime prevention and active living. American Journal of Health Promotion, 21: 380-389. Retrieved: https://doi.org/10.4278%2F0890-1171-21.4s.380
    16. Nemeth, E. (2007). Cultural security: The evolving role of art in international security. Terrorism and Political Violence, 19(1): 19-42. Retrieved: https://doi.org/10.1080/09546550601054550
    17. Nemeth, J., & Schmidt, S. (2007). Toward a methodology for measuring the security of publicly accessible spaces. Journal of the American Planning Association, 73(3): 283-297. Retrieved:
    18. https://doi.org/10.1080/01944360708977978
    19. Ren, L., “Solomon” Zhao, J., Lovrich, N. P., & Gaffney, M. J. (2006). Participation community crime prevention: who volunteers for police work? Policing: An International Journal of Police Strategies & Management, 29(3): 464–481. Retrieved: https://doi.org/10.1108/13639510610684700
    20. Rowley, A. (1996). Mixed-use development: ambiguous concept, simplistic analysis and wishful thinking. Planning Practice & Research, 11(1): 85-98.
    21. Retrieved: https://doi.org/10.1080/02697459650036477
    22. Schneider, R.H., & Kitchen, T. (2002). Planning for crime prevention: a transatlantic perspective, London, Routledge.
    23. White, G. F. (1990). Neighborhood permeability and burglary rates. Justice Quarterly, 7(1): 57-67. Retrieved: https://doi.org/10.1080/07418829000090471