نگرشی تحلیلی به چرایی سلسله مراتب و اطاعت پذیری در آموزش های نظامی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استادیار فلسفه تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران.

2 استادیار فلسفه تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: یکی از راه‌های پی بردن به حقیقت اشیاء و پدیده‌ها، «طرح سؤال» است و انسان براى بر‌طرف کردن شک خود از آن سؤال می‌کند ولیکن این خلأ چندین ساله در حوزه آموزش‌های نظامی سبب گردیده است تا فراگیران پاسخی برای سؤالات خود پیدا نکنند. پژوهش حاضر با هدف نگرش تحلیلی چرایی سلسله‌مراتب و اطاعت‌پذیری در آموزش‌های نظامی انجام شده است.
روش: روش پژوهش توصیفی تحلیلی از نوع تحلیل محتوای کیفی است. جامعه آماری مورد نظر شامل تعداد 16 نفر از نخبگان و پیش‌کسوتان نیروهای مسلح بوده که با روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب گردیدند. جمع‌آوری داده‌های تحقیق با استفاده از مصاحبه ساختاریافته شامل تعداد 17 سؤال در مورد چرایی سلسله‌مراتب و اطاعت‌پذیری انجام شده است.
یافته‌ها: بر اساس یافته‌های پژوهش و پس از تحلیل مصاحبه‌ها و بهره‌گیری از منابع و متون مختلف، در قالب محتوای کلیدی و گزاره‌های اصلی، چرایی هریک از این آموزش‌ها به طور مفصل تبیین گردید فلسفه و چرایی سلسله‌مراتب و اطاعت‌پذیری در آموزش‌های نظامی در دوازده طبقه شامل: هماهنگی با موازین اسلامی، سلوک مادون و مافوق، تمرین شایستگی، مسیر اجرایی فرمان‌ها و دستورات، حفظ توان و کارایی یگان، امکان نظارت فرماندهان، تمایز بین جایگاه و مسئولیت افراد، زمینه نظم خواهی و نظم‌پذیری، نظام پاسخگویی و انجام وظیفه، محور قدرت و تکیه‌گاه نیروها و بسترساز رشد و تعالی نیروها قابل دسته‌بندی است.
نتیجه‌گیری: اطلاع از چرایی آموزش‌های نظامی نه تنها به مبنا بودن و اصالت آن‌ها لطمه‌ای وارد نمی‌کند بلکه تبیین آن‌ها امکانی را فراهم می‌سازد تا باورپذیری به این آموزش‌ها به عنوان تجارب چندین هزارساله بشری برای دانشجویان و فراگیران محقق شود. علاوه براین نتایج حاصله دربردارنده دستاوردهای نظری و کاربردی در حوزه تربیت و آموزش نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Analytical Approach to Reason for Hierarchy and Obedience in Military Training

نویسندگان [English]

  • Sadegh Rezaie 1
  • Ruhollah Karimi Khoygani 2
1 Assistant Professor in Philosophy of Education, Department of Educational Sciences, Amin Police University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor in Philosophy of Education, Department of Educational Sciences, Amin Police University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Background and objectives: One way to find out the truth of objects and phenomena is to "ask questions" and people ask questions to resolve their doubts, but this gap in the field of military training for several years has caused learners not to find answers to their questions. The present study was conducted with the aim of an analytical approach to the reasons for hierarchy and obedience in military training.
Methodology: The research method is descriptive-analytical and it is of a qualitative content analysis type. The statistical population included 16 elites and veterans of the Armed Forces who were selected by snowball sampling method. Research data were collected using structured interviews including 17 questions on the reasons for hierarchy and obedience.
Findings: Based on the research findings and after analyzing the interviews and using different sources and texts, in the form of key content and main propositions, the reasons for each of these trainings was explained in detail. The philosophy and reasons for hierarchy and obedience in military trainings can be categorized in twelve classes, including coordination with Islamic standards, inferior and superior behavior, competency training, executive direction of commands and orders, maintaining the power and efficiency of the unit, the possibility of commanders' supervision, distinguishing the position and responsibility of individuals, the field of orderliness and order expectancy, accountability system and doing the duties, power axis and the fulcrum of forces and the bedrock of the growth and excellence of forces.
Results: Knowing the reasons for military training not only does not damage its basis and authenticity, but explaining it makes it possible for students and learners to believe in it as a millennial human experience. In addition, the results include theoretical and practical achievements in the field of training and education of the Armed Forces of the Islamic Republic of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Philosophy
  • Education
  • hierarchy
  • OBEDIENCE
  • Military
  1. ابن بی الحدید معتزلی، عبد الحمید. (1404 ق)، شرح نهج البلاغه، ج 1، قم: کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی.
  2. امیری، اکبر. (1395). تاریخ اجتماعی ایران در عصر ساسانیان، مشهد: محقق.
  3. آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح ماده 2.
  4. الهی قمشه‌ای، مهدی. (1391). ترجمه قرآن کریم، تهران: قلم و اندیشه.
  5. بحرانی، مرتضی. (1394). فارابی و منفعت عمومی، نظریه غیر ایده­آل، مجموعه مقالات فردگرایی و جمع‌گرایی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
  6. بهشتی، محمد. (1393). شرح نهج‌البلاغه، تهران: تابان
  7. بیانات مقام معظم رهبری (1361). در جمع فرماندهان و مدیران عالی‌رتبه نیروهای مسلح در خصوص لزوم نظم و انضباط در بین کارکنان نظامی
  8. بیانات مقام معظم رهبری (1368). در جمع فرماندهان و مدیران عالی‌رتبه نیروهای مسلح در خصوص رعایت انضباط کارکنان نظامی.
  9. بیانات مقام معظم رهبری (1369). در جمع فرماندهان و مدیران عالی‌رتبه نیروهای مسلح در خصوص توجه فرماندهان به وضعیت ظاهری کارکنان
  10. بیانات مقام معظم رهبری (1385). در جمع فرماندهان و مدیران عالی‌رتبه نیروهای مسلح در خصوص لزوم نظم و انضباط
  11. بینش، عبدالحسین. (1378). ‏ شیوه فرماندهى پیامبر، تهران: تحقیقات سپاه‏.
  12. پاینده، مهران (1381). اطاعت ازآتوریته، تهران: اختران.
  13. تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، غررالحکم و درر الکلم (1410). محقق و مصحح: رجائی، سید مهدی،‏ قم: دار الکتاب الإسلامی.
  14. توضیح المسایل مراجع. (1386)، قم: نشر انتشارات اسلامی.
  15. جمشیدی، محمدحسین. (1383). مبانی و تاریخ اندیشه نظامی در جهان، تهران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دانشکدۀ فرماندهی و ستاد.
  16. جمالی، علی‌اصغر و رستمی، محمود. (1381). تاریخ نظامی جهان و هنر جنگ، تهران، دانشگاه امام علی علیه‌السلام.
  17. حر عاملی، محمدبن‌حسن.(1386). وسائل‌ الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ویراستار: عبدالرحیم ربانی شیرازی، قم: کتابچی.
  18. خوانساری، جمال‌الدین محمد (1362). شرح غررالحکم، قم: بنیاد نهج‌البلاغه.
  19. دیلمى، حسن بن محمد. (1412 ق). إرشاد القلوب إلى الصواب (للدیلمی)، قم: الشریف الرضی‏
  20. دشتی، علی. (1380) ترجمه نهج‌البلاغه، قم، نور.
  21. دفتر واژه‌گزینی ستاد کل نیروهای مسلح. (1392). فرهنگ واژه‌های نظامی، تهران: انتشارات ستاد کل نیروهای مسلح.
  22. دانش فرد، کرم اله؛ ذاکری، محمد. (1391). بررسی تأثیر دوره‌های آموزش نظامی بر توانمندسازی روان‌شناختی سربازان تحت آموزش نزاجا، فصلنامه مدیریت نظامی،12(49):61-43. قابل بازیابی ازhttps://www.sid.ir/fa/journal/ 195181
  23. رضایی، صادق. (1391). بررسی میزان اثربخشی برنامه درسی رسته انتظامی از دیدگاه دانش‌آموختگان این رسته در سال‌های 90 تا 85، فصلنامه توسعه مدیریت و منابع پشتیبانی، 7(24): 154-139. قابل بازیابی از

https://www.sid.ir/Fa/Journal/ 192856

  1. زاهدی، شمس السادات؛ الوانی، سیدمهدی؛ فقیهی، ابوالحسین.(1376). فرهنگ جامع مدیریت. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
  2. شهبازی، شهاب‌الدین. (1386). شب‌های بی مهتاب، تهران: سورۀ مهر.
  3. عباسیان، غلامرضا. (1391). بررسی رویکرد سبک مدارانه به فرایند آموزش و یادگیری (مقایسه بافت‌های نظامی و غیرنظامی از منظر آموزش و یادگیری زبان‌های خارجی)، فصلنامه مدیریت نظامی، 12(47):94-71. قابل بازیابی از

https://www.sid.ir/fa/journal/ 194864

  1. فرازی، ناصر. (1385). تاریخ تحول هنر و صنعت رنگ در ایران وجهان. تهران: هنر.
  2. قاضی زاده فرد، سیدضیاالدین؛ نادری خورشیدی، علیرضا؛احمدوند، علی محمد؛ جلالی کوتنایی، فیض اله. (1394). ارائه الگوی مدیریت راهبردی تربیت و آموزش در دانشگاه‌های نیروهای مسلح کشور، فصلنامه راهبرد دفاعی،13 (49): 77-33. قابل بازیابی از

https://www.sid.ir/fa/Journal/ 290939

  1. قرشى، علی‌اکبر. (1371). قاموس قرآن‏، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  2. کریمی، روح اله؛ رضایی، صادق. (1396). نظام چرا دارد، تهران: انتشارات دانشگاه علوم انتظامی امین.
  3. کلینى، محمد بن یعقوب.‏(1407 ق). الکافی، تصحیح غفارى علی‌اکبر و آخوندى، محمد، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  4. لارنس، کراکر. (1395). راهنمای افسران ارتش آمریکا، ترجمه اداره کل منابع و متون درسی معاونت تربیت و آموزش ناجا، تهران: انتشارات معاونت تربیت و آموزش ناجا
  5. مجلسی، محمدباقر. (1365). بحارالانوار (آداب و سنن)، ج 16، ترجمه کمره‏اى، محمدباقر، تهران: ناشر اسلامیه،
  6. معمارزاده، غلامرضا,؛ موسوی، سیدعبدالرحیم(1388) . تدوین راهبرد آموزش عالی در سازمان های نظامی، فصلنامه دفاعی استراتژیک،1(37): 15-1. قابل بازیابی از

https://www.sid.ir/Fa/Journal/ 205044

  1. مکارم شیرازى، ناصر و همکاران. (1374). تفسیر نمونه‏، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  2. مطهری، مرتضی. (1378). ختم نبوت، قم: انتشارات صدرا.
  3. ملکی، بهنام و همکاران. (1390).تاثیر دوره آموزش نظامی بر ویژگی‌‌‌‌‌‌های شخصیتی دانشجویان نظامی. فصلنامه طب نظامی،13(4): 200-195. قابل بازیابی از

http://militarymedj.ir/article1-857

  1. نادری، محمد؛ کریمی، روح اله. (1391). آسیب‌ها و تهدیدات مدیریت و فرماندهی از دیدگاه اسلام، تهران: دانشگاه علوم انتظامی امین.