کارکرد کیفر در جرایم زیست محیطی در پرتو مداخلات پلیسی با تأکید بر تحریق جنگل

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران،

چکیده

زمینه و هدف: تحریق جنگل در فصول گرم سال به یکی از دغدغه های متولیان سیاست کیفری و به طور خاص پلیس تبدیل شده است.گزینه ی پیش روی پلیس در پیشگیری و مقابله با این پدیده، تا کنون واکنش محور بوده و در نتیجه اثر بخشی اندکی داشته است، لیکن امروزه، راهبردِ پلیس اطلاعات-دانش محور، در معیت کارکرد  های ارعابی-خنثی کننده واکنش کیفری، نسخه کارآمد تلقی شده است.
روش‌شناسی: از نظر هدف،کاربردی و از نظر روش، تحلیلی است. تحقیق با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، آراء دادگاه ها، نظریه های مشورتی، پژوهش‌های فارسی و لاتین انجام شده است. ابزار گردآوری فیش‌برداری است.
یافته‌ها: پیشگیری و مقابله با تحریق جنگل توسط پلیس، که از طریق اشراف بر اطلاعات مرتکبین، مراقبت و نظارت بر مکانهای جرم زا  و کنترل ورودی‌ها یعنی جایی که احتمال ارتکاب جرم وجود دارد، این پیام  را به بزهکاران بالقوه آماده تحریق عمدی جنگل و اشجار در فصل های گرم سال، منتقل می کند که جرمی که به دنبال ارتکاب آن هستید، مشکل، پرخطر و کم‌فایده (منفعت زدایی) شده است. لذا حضور پلیس، به آنان خواهد گفت که گذر از اندیشه به عمل، پر هزینه خواهد بود.
نتیجه گیری: متخصصین پلیس، از طریقِ اشراف بر داده های ناظر به مرتکبین احتمالی، مجهز شدن به هشداردهنده‌ها، دوربین ها، کنترل ورودی ها  در پرتو مداخله توام با سرعت و جدیت در اجرای واکنش های کیفری ناظر به تحریق، اعلام می کنند تحریق آسان نخواهد بود .بدین سان ،ترکیب کارکردهای کیفر از گذر مداخله فعال پلیس مد نظر خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


الف: منابع فارسی
کتب
1-آشوری، محمد، عدالت کیفری(2): مجموعه مقالات، نشر دادگستر، تهران، چاپ اول، 1392.
2____________ ، جایگزین های زندان یا مجازات های بینابین، نشر گرایش، تهران، چاپ اول، 1382.
3-آقایی جنت مکان، حسین، حقوق کیفری عمومی، جلد دوم، انتشارات جنگل، چاپ دوم،1391.   
4-شیکر، دیوید، مفهوم و ماهیت مجازات، ترجمه حسین آقایی جنت مکان، انتشارات دانشگاه چمران، اهواز، 1389.
5-صفاری، علی، مقالاتی در جرم شناسی و کیفر شناسی،انتشارات جنگل، تهران، چاپ اول، 1391.
6-عوده، عبدالقادر، مجازات، مبانی و اقسام آن، ترجمه: حسن فرهودی نیا، نشر یاد آوران، تهران، چاپ آوا، 1390.
مقالات
1-پوربا فرانی، حسن و همتی، مرضیه، نقد سیاست کیفری ایران در قبال جرائم زیست محیطی، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال بیست و سوم، شماره 87، پاییز 1395.
2-رحیمی، محمد مهدی و خان پور، لیلا، تحلیل و بررسی نقش قوانین کیفری ایران در حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار مقاصد گردشگری، فصلنامه علمی- پژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی، سال یازدهم، شماره چهارم، پاییز 1398.
3-عبدالهی، محسن، حمایت کیفری ازمحیط زیست:تاملی بربایسته های حقوق کیفری زیست محیطی،علوم محیطی،شماره اول،پاییز1386.
4-کوشکی، غلامرضا، چالش های نظام کیفری ایران در حوزه جرایم زیست محیطی، مجله اطلاع رسانی حقوقی، شماره ۱۷و ۱۸،بهار و تابستان 1388.
5-یکرنگی، محمد و ایرانمنش، مهدی، کیفرهای اجتماع محور: از نظریه تا عمل، با تأکید بر پیش نیازهای اعمال کیفرهای اجتماع محور در ایران، مجله حقوقی دادگستری، تهران، شماره 64، پاییز 1387.
پایان نامه
*ابراهیمی، شهرام( 1387 )، پیشگیری در چالش با موازین حقوق بشر، پایان نامه دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
ب: منابع انگلیسی و فرانسوی
1 - Evelyne Monteiro(2014). Les orientations de la politique criminelle actuelle en matière d'atteintes à l'environnement, RSC.
2-Eva BRUENISHOLZ, Olivier DELEMONT et Olivier RIBAULX (2015)L’intelligence-led policing: un cadre pertinent pour soutenir la lutte contre les incendies volontaires repetitive? Revue internationale de criminologie et de police technique et scientifique.
3-JULIEN, Walther(2007). «À justice équitable, peine juste?» Vues croisées sur les fondements théoriques de la peine, RSC, no 1.
4-LAZERGES, Christine(1995). «Àpropos des fonctions de nouveau code pénal», Archives de politique criminelle, no 17.
5-O`Hear, Michal M(2004).”Sentencing the Green_collar offender: punishment, cuipability and Enviromental crim”, journal of criminal law and criminology, vol.95.Issue 1, Articie3.
6- Office Fédéral de la Statistique. Statistiques suisses des condamnations pénale
7-Ratcliffe, J. (2008). Intelligence-led Policing. Cullompton: Willan Publishing.
8- Raymond Léost(2015). Les inspecteurs de l'environnement: d'importants pouvoirs d'enquête et d'investigation, AJ Pénal.
9-Rees, H(2006). can criminal law protect the enviroment? in: sou th, Nigel and Beirne, piers (edns), Green criminology. London: Ashgate publication.
10-Robinson, B.(2003) Review of the Environmental Protection of Western Australia. Perth: Communication Edge.