استقلال نهاد کشف جرم در نظام رسیدگی کیفری ایران

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استادیار حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه علوم انتظامی امین

2 استادیار گروه حقوق عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز

چکیده

زمینه و هدف: مهم­ترین هدف نهادسازی در اجرای کارکردهای تعریف شده در فرایند رسیدگی کیفری، افزایش دقت و سرعت رسیدگی و کاهش اشتباه و استبداد قضایی است. ایجاد نهاد مستقل کشف جرم در نظام رسیدگی کیفری ایران، گامی بلند به‌سوی توسعه قضایی و ایجاد ساختار شفاف و مستحکم به‌منظور رسیدگی عادلانه است.
روش تحقیق: این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه­ای انجام شده است.
یافته­های تحقیق: استقلال نهاد کشف جرم به معنای شناسایی ساختار مستقل برای کشف جرم، گردآوریِ ادله اثباتی و شناسایی و دستگیری متهم است. ایجاد این ساختار، موجب می­شود کشف جرم به‌صورت نظام­مند بر عهده یک نهاد تخصصی قرار گیرد که بدون وابستگی اداری یا سیاسی به نهادهای دیگر، بر اساس تکالیف قانونی اقدام کند. واگذاری کارکردهای تعریف‌شده در فرایند رسیدگی کیفری به نهادهای مستقل، این امکان را فراهم می­کند که نهادهای متولی بدون مداخله در اقدامات تخصصی یکدیگر، وظایف قانونی خود را انجام دهند و نتیجه فرایند رسیدگی، برآیندی از فعالیت نهادهای تخصصی متعدد باشد. کشف جرم در نظام رسیدگی کیفری ایران به نهاد مستقل واگذار نشده و در گستره اقدامات دادسرا قرار گرفته که علاوه بر کشف جرم، وظایف دیگری از قبیل تعقیب و تحقیق جرم و اجرای مجازات را بر عهده دارد. دادسرا تخصص و توانمندیِ لازم برای کشف جرم را ندارد و این وظیفه عملاً توسط ضابطان دادگستری انجام می­شود.
نتیجه ­گیری: ساختار رسیدگی موجود به تجمیع اختیارات متعدد قضایی و اجرایی در دادسرا منتهی شده و این روند به استبداد قضایی منتهی می­شود

کلیدواژه‌ها


  • اصغرزاده، سمیه؛ شایگان، فریبا. (1394). رویکردی چند عاملی به قانون­گریزی. فصلنامه پژوهش­های دانش انتظامی، 4 (69): 1-16. قابل بازیابی از

http://ensani.ir/fa/article/360831/

  • بشیریه، حسین. (1383). حقوق بشر و مفاهیم مساوات، انصاف و عدالت. انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، چاپ اول.
  • پولادی، کمال. (1383). تاریخ اندیشه سیاسی در غرب- قرن بیستم. نشر مرکز، چاپ اول، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.
  • محسنی، حسن؛ غمامی، مجید. (1394). رابطه میان استقلال قضاوت و استقلال وکالت. فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، 2(45): 301 – 318. قابل بازیابی از

https://journals.ut.ac.ir/article_54450_b379c5b41921d80924c151108d8c533c.pdf

یوسفی، ایمان؛ شفیعی، مهدی. (1396). مطالعه جایگاه بازپرس در قانون قدیم و جدید آیین دادرسی کیفری. فصلنامه قضاوت، شماره 90

http://www.ghazavat.org/article_57962.html